CRM-implementatie

CRM-implementatie is het inrichten, vullen en koppelen van een systeem voor klantrelatiebeheer, zoals HubSpot, Salesforce of Microsoft Dynamics 365, zodat contacten, leads en deals op één plek worden vastgelegd en opgevolgd. Het traject loopt van inventarisatie en inrichting via datamigratie en training naar nazorg. De doorlooptijd en de prijs hangen vooral af van het aantal koppelingen, de staat van de bestaande data en de mate van maatwerk.

Door Redactie VergelijkMarketing.nl Bijgewerkt op

Wat is CRM-implementatie?

CRM-implementatie is het inrichten, vullen en koppelen van een systeem voor klantrelatiebeheer, zodat een bedrijf contacten, leads, deals en klantcontact op één plek vastlegt en opvolgt. CRM staat voor customer relationship management. Het systeem zelf is een pakket als HubSpot, Salesforce, Microsoft Dynamics 365, Pipedrive of Zoho CRM. De implementatie is het traject eromheen: de keuzes, de inrichting, de datamigratie en de koppelingen die van een leeg pakket een werkend onderdeel van de bedrijfsvoering maken.

Een CRM-implementatie gaat niet over het abonnement op de software. De licentie sluit je af bij de leverancier van het pakket. De implementatie is het werk dat die licentie bruikbaar maakt voor jouw manier van werken: welke velden er zijn, welke fasen een deal doorloopt, wie wat mag zien en welke andere systemen gegevens uitwisselen met het CRM. Zonder die inrichting is een CRM een lege database waar maandelijks een factuur voor komt.

De reden om een CRM-implementatie te doen, is bijna altijd versnippering. Klantinformatie zit verspreid over mailboxen, losse spreadsheets, agenda’s en het geheugen van medewerkers. Een CRM brengt die informatie samen in één structuur, zodat iedereen in het team hetzelfde overzicht heeft en de opvolging van een lead niet afhangt van de vraag wie het toevallig nog weet.

Wat valt er onder een CRM-implementatie?

Een CRM-implementatie bestaat uit acht deeltaken, waarvan een deel eenmalig is en een deel doorloopt na de livegang. Samen bepalen ze of het systeem in de praktijk gebruikt gaat worden.

  • Pakketkeuze: HubSpot, Salesforce, Microsoft Dynamics 365, Pipedrive of een ander pakket vergelijken op functies, schaalbaarheid, gebruiksgemak en de koppelingen die je nodig hebt.
  • Datamodel en velden: bepalen welke gegevens over contacten, bedrijven en deals je vastlegt, en in welke velden en keuzelijsten.
  • Datamigratie: contacten, historie en documenten overzetten uit spreadsheets, het mailprogramma of een ouder systeem, inclusief ontdubbelen en opschonen.
  • Koppelingen: het CRM verbinden met de website, de e-mailmarketingtool, boekhoudsoftware, telefonie of een ERP-systeem, via ingebouwde integraties, een koppelplatform of maatwerk.
  • Rechten en rollen: instellen wie welke gegevens mag zien, wijzigen of verwijderen, per team, functie of vestiging.
  • Rapportages en dashboards: overzichten van pijplijn, omzetverwachting en activiteit, zodat cijfers niet meer met de hand worden geteld.
  • Automatiseringen: bijvoorbeeld een taak die vanzelf ontstaat bij een nieuwe lead, of een dealstatus die verspringt zodra een offerte is getekend.
  • Training en nazorg: gebruikers per rol instrueren en het systeem na de livegang bijstellen op wat in de praktijk niet werkt.

Hoe verloopt een CRM-implementatie?

Een CRM-implementatie doorloopt vijf fasen: inventarisatie, inrichting, datamigratie, training en nazorg. De invulling verschilt per bedrijf en per pakket, de volgorde vrijwel niet.

  1. Inventarisatie. De huidige werkwijze wordt in kaart gebracht: welke systemen en lijsten er zijn, waar opvolging misloopt en wat het CRM in elk geval moet kunnen. Oplevering: een lijst met eisen en een gekozen of bevestigd pakket. Vanuit de organisatie werken sales, marketing en klantenservice mee, plus degene die over budget beslist.
  2. Inrichting. Het datamodel, de dealfasen, de rollen en de koppelingen worden opgezet. Oplevering: een ingerichte testomgeving. Vanuit de organisatie toetst een kleine groep sleutelgebruikers of de velden en fasen aansluiten op het werk.
  3. Datamigratie. Bestaande gegevens worden opgeschoond, overgezet en gecontroleerd. Oplevering: een gevuld systeem met een gecontroleerde steekproef. Vanuit de organisatie beslist iemand die de klanten kent over twijfelgevallen.
  4. Training. Gebruikers krijgen instructie per rol, op hun eigen gegevens. Oplevering: getrainde gebruikers en een korte handleiding met de afspraken over invoer.
  5. Nazorg. Het systeem gaat organisatiebreed live, het gebruik wordt gevolgd en velden, automatiseringen of rechten worden bijgesteld. Vanuit de organisatie neemt een interne beheerder het dagelijkse beheer over.

Hoe lang duurt een CRM-implementatie?

De doorlooptijd van een CRM-implementatie hangt vooral af van het aantal koppelingen en de kwaliteit van de bestaande data, en veel minder van het gekozen pakket. Het verschil tussen een basisinrichting en een traject met maatwerk ziet er zo uit:

Kenmerk Basisinrichting Traject met integraties en maatwerk
Gebruikers Eén team met standaardrollen Meerdere teams of vestigingen met eigen rechten
Koppelingen Ingebouwde koppeling met mail en agenda Meerdere koppelingen, deels maatwerk, bijvoorbeeld met ERP of boekhouding
Bestaande data Eén redelijk schone bron Meerdere bronnen die ontdubbeld moeten worden
Maatwerk Standaardvelden en -fasen Eigen objecten, velden en automatiseringen
Doorlooptijd Meestal weken Eerder maanden

Elke koppeling moet gebouwd, getest en met echte gegevens gecontroleerd worden, en elke extra databron voegt een ronde ontdubbelen toe. Vraag daarom een planning per fase, met de momenten waarop jouw team input moet leveren.

Hoe migreer je bestaande klantdata naar een nieuw CRM?

Bestaande klantdata migreer je door de gegevens vóór de overzetting op te schonen, niet erna. Wat vuil binnenkomt, blijft vuil: een nieuw CRM erft anders meteen de duplicaten en verouderde contacten van het oude systeem. De migratie verloopt in zes stappen:

  • Exporteren: alle bronnen uitlezen, van het oude CRM tot spreadsheets en adreslijsten uit het mailprogramma.
  • Ontdubbelen: dubbele contacten en bedrijven samenvoegen, bijvoorbeeld op e-mailadres of KvK-nummer.
  • Veldmapping: per oud veld vastleggen naar welk nieuw veld het gaat, en notaties gelijktrekken, zoals landnamen en telefoonnummers.
  • Testmigratie: een deelbestand overzetten en controleren of contacten, bedrijven en deals goed aan elkaar gekoppeld zijn.
  • Controle: een steekproef laten nakijken door iemand die de klanten kent.
  • Definitieve overzetting: de volledige set migreren op een afgesproken moment, waarna het oude systeem alleen nog gelezen wordt.

Niet alles hoeft mee. Contacten zonder enige interactie in de afgelopen jaren, velden die niemand meer invult en notities zonder context laat je vaak bewust achter. Regel daarnaast een terugvaloptie: bewaar een volledige export van de oude situatie en laat het oude systeem pas uitzetten als de nieuwe data gecontroleerd is. Gaat de migratie mis, dan kun je zo opnieuw beginnen zonder gegevens te verliezen.

Wanneer heb je een CRM-implementatie nodig?

Je hebt een CRM-implementatie nodig zodra klantgegevens en opvolging niet meer op één plek te overzien zijn. Dat merk je meestal aan vier signalen:

  • Losse spreadsheets: klantgegevens staan in meerdere bestanden, en er gaan versies rond die elkaar tegenspreken.
  • Liggende leads: aanvragen blijven onbeantwoord omdat niet duidelijk is wie ze oppakt.
  • Geen betrouwbare pijplijn: een overzicht van openstaande deals kost uren werk en klopt dan nog niet.
  • Gescheiden lijsten: marketing en sales werken met verschillende contactlijsten, waardoor niemand weet welke campagne tot welke klant leidde.

Groei, een fusie of een overstap tussen systemen zijn de momenten waarop die signalen meestal tegelijk opduiken. Een bedrijf dat doorgroeit van één verkoper naar een team, of van een eenvoudig pakket naar Salesforce of Microsoft Dynamics 365, heeft een inrichting nodig die meerdere rollen en vestigingen aankan.

Een CRM-implementatie komt te vroeg als het verkoopproces zelf nog niet vastligt. Weet het team niet welke stappen een deal doorloopt of wie een lead opvolgt, dan legt een CRM die onduidelijkheid alleen vast in velden. Zet in dat geval eerst het proces op papier en kies daarna een pakket dat erbij past.

Wat levert een CRM-implementatie op?

Een CRM-implementatie levert één vindbaar klantbeeld op, waardoor opvolging en omzetverwachting niet meer van losse bestanden of het geheugen van medewerkers afhangen. Of dat ook zichtbaar wordt, meet je het best aan drie uitkomsten die je vóór en na de livegang op dezelfde manier vastlegt:

Uitkomst Meting vóór de implementatie Meting na de livegang
Doorlooptijd van salestrajecten Steekproef van recente deals: datum van eerste contact tot getekende offerte, uit mail en agenda Gemiddeld aantal dagen per dealfase in het CRM-rapport
Zicht op de pijplijn Tijd die het kost om een pijplijnoverzicht te maken, en hoe vaak de cijfers verschillen per persoon Pijplijnrapport op een vast moment, vergeleken met de omzet die werkelijk binnenkwam
Minder dubbel werk Aantal plekken waar een klantgegeven wordt bijgehouden, en de tijd die overtikken kost Aantal dubbele records en handmatige exports per maand

Een CRM lost niet alles op. Een product dat niet aansluit op de markt, een te kleine instroom van leads of een team zonder tijd voor opvolging blijven problemen, ook met een perfect ingericht systeem.

Hoe zorg je dat medewerkers het CRM gebruiken?

Medewerkers gebruiken een CRM als het werk wegneemt in plaats van toevoegt. Vijf maatregelen maken daarin het verschil:

  • Weinig verplichte velden: alleen wat nodig is om een lead op te volgen en een deal te rapporteren.
  • Rollen en rechten per functie: iedereen ziet de schermen en gegevens die bij zijn werk horen.
  • Training per gebruikersgroep: een verkoper leert iets anders dan een marketeer of een klantenservicemedewerker.
  • Een interne beheerder: één persoon die vragen beantwoordt en kleine aanpassingen doorvoert.
  • Rapportages alleen uit het CRM: als het management cijfers uitsluitend uit het systeem haalt, verdwijnen de schaduwlijstjes vanzelf.

Adoptie meet je aan het aantal ingevoerde activiteiten per gebruiker per week, het aandeel open deals met een geplande vervolgstap en het moment waarop gebruikers voor het laatst ingelogd zijn.

Wat betekent de AVG voor een CRM-implementatie?

Bij een CRM-implementatie ben je als bedrijf verwerkingsverantwoordelijke voor de persoonsgegevens in het systeem, en sluit je een verwerkersovereenkomst met de CRM-leverancier en met het implementatiebureau als dat toegang tot de gegevens krijgt. Die plicht volgt uit artikel 28 van de AVG. De Autoriteit Persoonsgegevens beschrijft op haar website welke afspraken in zo’n overeenkomst horen, zoals beveiliging, geheimhouding en wat er met de gegevens gebeurt na afloop.

Daarnaast regel je vier punten in de inrichting zelf:

  • Grondslag: leg per type contact vast op welke grondslag je de gegevens bewaart, bijvoorbeeld de uitvoering van een overeenkomst voor klanten of een gerechtvaardigd belang voor zakelijke prospects. Voor e-mailmarketing gelden daarnaast de toestemmingsregels uit de Telecommunicatiewet.
  • Bewaartermijnen: de AVG noemt geen vaste termijn, maar verplicht je gegevens niet langer te bewaren dan nodig. Leg per gegevenstype een termijn vast, bijvoorbeeld voor leads zonder vervolg en voor oud-klanten. De fiscale bewaarplicht van zeven jaar geldt voor de administratie, zoals facturen, en niet voor marketinggegevens.
  • Rechten van betrokkenen: zorg dat je gegevens kunt opzoeken, exporteren, corrigeren en verwijderen. Een verzoek om inzage of verwijdering beantwoord je binnen een maand. Een bezwaar tegen direct marketing moet je altijd honoreren.
  • Locatie van de opslag: vraag waar de leverancier de gegevens opslaat. Gaat de opslag buiten de Europese Economische Ruimte, dan is een passende waarborg nodig, zoals een adequaatheidsbesluit of standaardcontractbepalingen.

Waar let je op bij het uitbesteden van een CRM-implementatie?

Bij het uitbesteden van een CRM-implementatie leg je eerst vast wie na de livegang het beheer doet en tegen welk tarief, want daar ontstaan de meeste meerkosten. Gebruik daarnaast deze vragen als checklist:

  • Is de partij gecertificeerd of partner van het gekozen pakket, en is dat na te trekken in het openbare partnerregister van de leverancier?
  • Heeft de partij ervaring met bedrijven in jouw branche en van jouw omvang?
  • Werkt de partij met een vaste prijs voor een afgebakende scope of met nacalculatie op uren?
  • Staat in de offerte wie de data opschoont en hoeveel van dat werk bij jouw team blijft liggen?
  • Welke opleveringscriteria gelden, en wie bepaalt of het systeem af is?
  • Hoe lang duurt de nazorgperiode, en wat valt er wel en niet onder?
  • Wie is eigenaar van de configuratie en de documentatie als de samenwerking stopt?

Partnerschappen zijn de meest controleerbare van die punten. Webs B2B en Bright Digital noemen op hun eigen site een HubSpot-partnerschap, en zo’n status is op te zoeken in de HubSpot Solutions Partner Directory. Salesforce en Microsoft hebben vergelijkbare partnerregisters. Lees ook de contractvoorwaarden: Webs B2B vermeldt in zijn voorwaarden dat een overeenkomst niet tussentijds opzegbaar is, tenzij anders afgesproken. Zulke afspraken bepalen hoe vrij je bent om later van partij te wisselen.

Veelgemaakte fouten bij een CRM-implementatie

De meeste fouten bij een CRM-implementatie zitten in de inrichting en de introductie, niet in het pakket zelf. Vijf komen steeds terug:

  • De oude rommel meenemen. Bestaande data gaat ongefilterd over, inclusief duplicaten, verouderde contacten en wisselende notaties. Het nieuwe systeem erft dan meteen de problemen van het oude.
  • Te veel verplichte velden. Een datamodel met tientallen verplichte velden per contact oogt grondig, maar leidt ertoe dat gebruikers records half invullen of helemaal overslaan.
  • Het pakket kiezen vóór het proces. Wie eerst een pakket koopt en daarna het verkoopproces bedenkt, bouwt het proces om de beperkingen van de software heen.
  • Geen training, wel verwachtingen. Het systeem gaat live met een korte demonstratie, waarna teamleden terugvallen op hun eigen lijstjes zodra het druk wordt.
  • Geen interne eigenaar. Niemand voelt zich na de oplevering verantwoordelijk, waardoor kleine problemen zich opstapelen tot het team het systeem niet meer vertrouwt.

Wat bepaalt de prijs van een CRM-implementatie?

De prijs van een CRM-implementatie wordt vooral bepaald door het aantal koppelingen, de hoeveelheid en staat van de bestaande data en de mate van maatwerk. De kosten bestaan uit zes posten, die deels eenmalig en deels terugkerend zijn:

Kostenpost Eenmalig of terugkerend Waar de hoogte van afhangt Wie het uitvoert
Licenties Terugkerend, bij de meeste pakketten per gebruiker Aantal gebruikers, gekozen editie en extra modules Leverancier van het pakket
Implementatie-uren Eenmalig Aantal teams, dealfasen, rollen en maatwerk Implementatiepartner
Datamigratie Eenmalig Aantal bronnen en de staat van de gegevens Implementatiepartner, met input van het eigen team
Koppelingen Eenmalig bouwen, terugkerend onderhoud Aantal systemen en of er een standaardkoppeling bestaat Implementatiepartner of ontwikkelaar
Training Eenmalig, plus bij nieuwe medewerkers Aantal gebruikersgroepen en hun ervaring Implementatiepartner, daarna de interne beheerder
Doorlopend beheer Terugkerend Aantal wijzigingen, nieuwe koppelingen en supportvragen Implementatiepartner of interne beheerder

Doorlopend beheer is een aparte post naast de licentie, en wordt vaak per maand of als urenbundel afgerekend. Koppelingen via een koppelplatform kunnen daarnaast een eigen abonnement vragen. Vergelijk offertes daarom per kostenpost: het grootste verschil tussen aanbiedingen zit meestal in wat er wel of niet onder datamigratie, training en nazorg valt.

CRM-implementatie en aanverwante diensten

CRM-implementatie is de basis waarop marketing- en salesdiensten voortbouwen, omdat die allemaal dezelfde klantgegevens gebruiken. De volgorde is daarbij meestal: eerst het CRM inrichten, dan de instroom van leads koppelen en daarna de opvolging automatiseren.

  • B2B-leadgeneratie levert nieuwe contacten aan; zonder CRM dat die leads vastlegt en toewijst, gaat een deel van die inspanning verloren.
  • LinkedIn Ads levert leads via advertentieformulieren, en pas als die via een koppeling in het CRM landen, is te meten welke campagne tot een klant leidde.
  • E-mailmarketing gebruikt de contactgegevens en segmenten uit het CRM, en werkt het best als die gegevens actueel en goed gestructureerd zijn.
  • Marketing automation bouwt opvolgtrajecten op gedrag en status in het CRM, zoals een reeks berichten na een aanvraag, en komt daarom na de inrichting.
  • Dashboarding en BI combineert CRM-gegevens met cijfers uit marketing en financiën, wat alleen werkt als de velden in het CRM consequent zijn ingevuld.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een CRM-systeem en een CRM-implementatie?

Een CRM-systeem is de software zelf, zoals HubSpot, Salesforce of Pipedrive, die je als abonnement afneemt bij de leverancier. Een CRM-implementatie is het traject waarin dat systeem wordt ingericht op de manier van werken van een bedrijf: velden, dealfasen, rollen en koppelingen worden opgezet en bestaande gegevens worden overgezet. Het systeem koop je, de implementatie maakt het bruikbaar.

Kun je een CRM zelf implementeren?

Een CRM zelf implementeren kan bij een klein team met een eenvoudig verkoopproces, weinig koppelingen en één overzichtelijke bron van klantgegevens. De meeste pakketten bieden daarvoor standaardinstellingen en handleidingen. Zodra er meerdere teams, maatwerkkoppelingen of rommelige data uit verschillende bronnen bij komen, loopt een eigen implementatie vaak vast op tijd en kennis. Een tussenvorm is de inrichting laten doen en het dagelijkse beheer daarna zelf oppakken.

Kies je eerst het CRM-pakket of eerst de implementatiepartner?

Je legt eerst je eisen en je verkoopproces vast, en kiest daarna pakket en partner in samenhang. Veel implementatiepartners werken met één of een paar pakketten, dus de keuze voor een partner stuurt vaak ook de pakketkeuze. Laat een partner die maar één pakket implementeert daarom uitleggen waarom dat pakket bij jouw eisen past, en vraag zo nodig een tweede partij met een ander pakket om een voorstel.

Heb je HubSpot of Salesforce nodig, of volstaat een eenvoudiger CRM?

Een eenvoudiger CRM volstaat vaak voor een klein team met een overzichtelijk verkoopproces en weinig koppelingen. Bedrijven met meerdere teams, complexere processen of koppelingen met een ERP-systeem hebben eerder baat bij een uitgebreider pakket als HubSpot, Salesforce of Microsoft Dynamics 365. De juiste keuze hangt af van wat het bedrijf nu nodig heeft en waar het naartoe groeit, niet van welk pakket het bekendst is.

Kun je een CRM-implementatie in fases uitvoeren?

Een CRM-implementatie in fases uitvoeren kan en gebeurt regelmatig, vooral bij grotere organisaties. De eerste fase richt zich dan op de basisinrichting en een beperkt aantal koppelingen; later volgen extra teams, automatiseringen of integraties. Zo leer je van de eerste fase voordat de rest wordt uitgerold. Leg wel vooraf vast wat het einddoel is, anders blijft het traject hangen in losse fases die nooit afkomen.

Wat is het verschil tussen een CRM en marketing automation?

Een CRM legt klantgegevens, contactmomenten en deals vast, terwijl marketing automation op basis van die gegevens automatisch berichten en opvolgtrajecten verstuurt. Marketing automation heeft dus een goed ingericht CRM nodig: zonder actuele velden en statussen weet het systeem niet wie welk bericht moet krijgen. Sommige pakketten, zoals HubSpot, combineren beide functies, maar de inrichting van het CRM komt in de volgorde altijd eerst.